Gdzie dezynfekcja kurnika kończy się, a zaczyna codzienna bioasekuracja?

Dezynfekcja kurnika i codzienna bioasekuracja są ze sobą ściśle związane, ale nie oznaczają tego samego. Dezynfekcja jest konkretnym zabiegiem mającym na celu ograniczenie liczby drobnoustrojów na oczyszczonych powierzchniach, natomiast bioasekuracja obejmuje znacznie szerszy zestaw działań ograniczających możliwość zawleczenia i rozprzestrzeniania czynników zakaźnych w stadzie. Granica między nimi jest więc przede wszystkim granicą między okresowym zabiegiem sanitarnym a codziennym zarządzaniem ryzykiem biologicznym.

Co właściwie obejmuje dezynfekcja kurnika?

Dezynfekcja jest etapem procesu higienicznego wykonywanym przede wszystkim po opróżnieniu obiektu i dokładnym usunięciu zabrudzeń. Samo zastosowanie środka dezynfekcyjnego na powierzchni pokrytej odchodami, kurzem czy resztkami ściółki nie zastępuje wcześniejszego mycia, ponieważ obecność materii organicznej może ograniczać kontakt preparatu z drobnoustrojami. Dlatego prawidłowy proces obejmuje najpierw oczyszczenie kurnika, wyposażenia i powierzchni, a następnie zastosowanie odpowiedniego preparatu zgodnie z jego przeznaczeniem, stężeniem i czasem kontaktu. Dezynfekcja ferm drobiu może obejmować nie tylko sam budynek, ale również urządzenia, narzędzia, elementy wyposażenia czy miejsca, w których istnieje ryzyko przenoszenia zanieczyszczeń. W zależności od rodzaju powierzchni i zastosowanego środka można wykorzystywać między innymi oprysk, pianowanie lub inne techniki aplikacji.

Co należy do codziennej bioasekuracji?

Bioasekuracja zaczyna się tam, gdzie trzeba ograniczać możliwość ponownego wprowadzenia drobnoustrojów do już oczyszczonego obiektu. Obejmuje między innymi kontrolowanie dostępu osób do kurnika, stosowanie odzieży i obuwia przeznaczonych do pracy w danej strefie, utrzymywanie czystości rąk oraz ograniczanie kontaktu drobiu z potencjalnymi źródłami zakażenia. Znaczenie ma również sposób poruszania się pracowników pomiędzy poszczególnymi budynkami, gospodarowanie ściółką, zabezpieczenie paszy i wody oraz ograniczanie dostępu dzikich ptaków i innych zwierząt. Codzienna bioasekuracja obejmuje więc działania wykonywane zarówno podczas obecności stada, jak i przed jego wprowadzeniem do obiektu. W tym zakresie stosowane są także preparaty przeznaczone do higieny rąk, wyposażenia oraz wybranych powierzchni, jednak ich zastosowanie powinno wynikać z konkretnej procedury i zaleceń producenta.

Dlaczego sama dezynfekcja nie zastępuje bioasekuracji?

Nawet dokładnie przeprowadzona dezynfekcja nie zapewnia trwałego zabezpieczenia kurnika, jeżeli po jej zakończeniu dochodzi do ponownego wnoszenia zanieczyszczeń. Pracownik może przenieść drobnoustroje na obuwiu, sprzęcie lub odzieży, a źródłem zagrożenia mogą być również pojazdy, gryzonie, dzikie ptaki czy skażone materiały. Z tego względu dezynfekcję należy traktować jako jeden z elementów całego systemu higienicznego, a nie działanie zastępujące pozostałe procedury. Szczególne znaczenie ma zachowanie rozdziału pomiędzy strefami czystymi i potencjalnie zanieczyszczonymi oraz konsekwentne przestrzeganie ustalonych zasad przez wszystkie osoby mające dostęp do obiektu.

Podsumowanie

Dezynfekcja kurnika jest okresowym zabiegiem ukierunkowanym na ograniczenie liczby drobnoustrojów po wcześniejszym oczyszczeniu obiektu, natomiast bioasekuracja obejmuje codzienne działania zapobiegające ich ponownemu wprowadzeniu i rozprzestrzenianiu. Skuteczny system higieny wymaga obu elementów: prawidłowo przeprowadzonej dezynfekcji oraz konsekwentnego przestrzegania zasad bioasekuracji podczas całego cyklu produkcyjnego.